سلام به همه همراهان همیشگی وبلاگم! من بهزاد هستم، یک مهندس نرمافزار که عاشق تاریخ فناوریام و از سال ۱۳۹۲ دارم بازارهای مالی دیجیتال رو دنبال میکنم. همیشه برام جالب بوده که چطور ایدههای ساده میتونن دنیا رو تغییر بدن – از اختراع اینترنت گرفته تا انقلاب بلاکچین. این روزها، با پایان سال ۲۰۲۵، بازار کریپتو دوباره پر از بحثهای داغ شده، به خصوص در مورد رمزارزهایی مثل XRP که کاربردهای واقعی دارن. در این پست طولانی، میخوام یک سفر تاریخی داشته باشیم و به تاریخچه کریپتوکارنسی بپردازیم، از ایدههای اولیه تا پروژههای مدرن. بعدش، وضعیت فعلی بازار رو بررسی میکنم و در مورد فروش XRP حرف میزنم – اینکه کی وقت خوبی برای نقد کردن سود هست. در نهایت هم نکتههای عملی میگم در مورد خرید و فروش تتر بدون کارمزد، چون در ایران این موضوع خیلی مهمه برای مدیریت سرمایه. این نوشته بر اساس مطالعاتم و اتفاقات واقعی بازار تا ۲۲ دسامبر ۲۰۲۵ نوشته شده، پس اگر به تاریخ فناوری و سرمایهگذاری علاقهمندید، یک چای بریزید و همراهم باشید!
بیایید از دورترین نقطه شروع کنیم: تاریخچه کریپتوکارنسی. ایده پول دیجیتال خیلی قدیمیتر از چیزیه که فکر میکنید. در دهه ۱۹۸۰، دانشمند آمریکایی دیوید چاوم مفهوم “پول الکترونیکی ناشناس” رو مطرح کرد و حتی شرکتی به نام DigiCash راهاندازی کرد که اجازه میداد تراکنشهای دیجیتال امن و خصوصی انجام بشه. اما این سیستم متمرکز بود و در نهایت شکست خورد چون بانکها همکاری نکردن. بعدش، در دهه ۱۹۹۰، پروژههایی مثل e-gold و Bit Gold ظاهر شدن که سعی کردن پول دیجیتال غیرمتمرکز بسازن، اما مشکلات قانونی (مثل پولشویی) باعث بسته شدنشون شد.
نقطه عطف واقعی تاریخچه کریپتوکارنسی سال ۲۰۰۸ بود، وقتی بحران مالی جهانی اتفاق افتاد و اعتماد مردم به بانکها کم شد. در اکتبر ۲۰۰۸، فردی (یا گروهی) با نام مستعار ساتوشی ناکاموتو وایتپیپر بیتکوین رو منتشر کرد: “یک سیستم پول الکترونیکی همتا به همتا”. بیتکوین اولین کریپتوکارنسی واقعی بود که از بلاکچین استفاده کرد – یک دفتر کل توزیعشده که هزاران کامپیوتر (نودها) تراکنشها رو تأیید میکنن بدون نیاز به واسطه. در ژانویه ۲۰۰۹، بلوک جنسیس بیتکوین ماین شد و ساتوشی پیامی گذاشت در مورد نجات بانکها توسط دولتها، که نشوندهنده اعتراض به سیستم مالی سنتی بود.
در سالهای اولیه، بیتکوین بیشتر بین گیکها و سایبرپانکها محبوب بود. اولین تراکنش واقعی در ۲۰۱۰ اتفاق افتاد وقتی کسی ۱۰,۰۰۰ بیتکوین برای دو پیتزا داد! اما رشد واقعی از ۲۰۱۱ شروع شد با صرافیهایی مثل Mt. Gox. تاریخچه کریپتوکارنسی پر از بالا و پایینهاست: در ۲۰۱۳ قیمت بیتکوین به ۱,۰۰۰ دلار رسید، اما هک Mt. Gox در ۲۰۱۴ باعث سقوط شد. بعدش، سال ۲۰۱۷ بوم بزرگ بود – قیمت بیتکوین به ۲۰,۰۰۰ دلار رسید و هزاران آلتکوین (مثل اتریوم در ۲۰۱۵ توسط ویتالیک بوترین) ظاهر شدن.
اتریوم انقلاب بعدی بود چون اجازه داد قراردادهای هوشمند ساخته بشه – برنامههایی که اتوماتیک اجرا میشن. در تاریخچه کریپتوکارنسی، سال ۲۰۱۷-۲۰۱۸ ICOها (عرضه اولیه کوین) رو آورد که میلیاردها دلار جمع کرد، اما بسیاری کلاهبرداری بودن و باعث اصلاح بازار شد. سال ۲۰۲۰-۲۰۲۱ دوباره بوم بود با DeFi (مالی غیرمتمرکز)، NFTها و پذیرش نهادی – شرکتهایی مثل تسلا بیتکوین خریدن. اما ۲۰۲۲ زمستان کریپتو بود با سقوط Terra/Luna و ورشکستگی FTX.
حالا در ۲۰۲۵، تاریخچه کریپتوکارنسی وارد مرحله maturity شده: ETFهای بیتکوین و XRP تأیید شدن، دولتها مقررات وضع کردن، و کاربردهای واقعی مثل پرداختهای برونمرزی رشد کردن. ریپل (XRP) یکی از قدیمیترین پروژههاست – از ۲۰۱۲، با تمرکز روی بانکها. در تاریخچه کریپتوکارنسی، ریپل همیشه متفاوت بود چون متمرکزتره و با مؤسسات مالی کار میکنه.
حالا برسیم به وضعیت فعلی XRP. تا ۲۲ دسامبر ۲۰۲۵، قیمت XRP حدود ۱.۹۳ دلار آمریکاست، با حجم معاملات روزانه بیش از ۱.۶۵ میلیارد دلار. امسال رشد خوبی داشته اما اخیراً اصلاحی بوده – از اوج تابستون (بالای ۳ دلار) افت کرده. اخبار مثبت زیاده: مدیرعامل ریپل، برد گارلینگهاوس، گفته هیچکس نمیتونه قیمت XRP رو دستکاری کنه چون نقدینگیاش بالاست. علاوه بر این، پیشبینی کرده شبکه ریپل ۱۴ درصد از حجم سوئیفت (۲۰ تریلیون دلار) رو در پنج سال بگیره. ETFهای XRP هم inflows خوبی دارن و ODL (پرداختهای آنی) بیش از ۱۵ میلیارد دلار در سال پردازش کرده.
اما کی وقت فروش xrp هست؟ اگر هولدر بلندمدتید، شاید نگه دارید چون پیشبینیها برای ۲۰۲۶ تا ۸ دلار میرن. اما اگر سود کوتاهمدت گرفتید، حالا با اصلاح بازار، میتونه وقت خوبی برای فروش XRP باشه – مثلاً بخشی رو بفروشید و منتظر کف بعدی بمونید. من همیشه میگم فروش رو در مراحل انجام بدید: ۲۰ درصد در سود خوب، بقیه رو هولد.
در ایران، فروش XRP و مدیریت سود چالش داره چون نوسان ریال زیاده. بهترین راه، تبدیل به استیبلکوین مثل تتر (USDT) هست که ارزشش ثابت میمونه. قیمت تتر الان حدود ۱۳۲,۰۰۰ تا ۱۳۳,۰۰۰ تومانه. پیدا کردن جایی برای خرید و فروش تتر بدون کارمزد طلاست چون هزینهها جمع میشن.
یکی از پلتفرمهایی که پیشنهاد میکنم، افراتتره – یک صرافی ایرانی که خرید و فروش تتر بدون کارمزد داره. اینجا نه تنها تتر، بلکه XRP و بیش از ۱۰۰ کوین دیگه رو پشتیبانی میکنه. فرآیند فروش XRP سادهست: XRP رو به والت صرافی منتقل کنید، سفارش فروش بگذارید و مستقیم به ریال یا تتر تبدیل کنید بدون کارمزد. من چند بار این کار رو کردم و سرعتش عالی بود. اگر حجم بالا باشه، پشتیبانیشون کمک میکنه.
چرا بدون کارمزد مهمه؟ در معاملات مکرر، حتی ۰.۱ درصد تفاوت میلیونها میشه. در افراتتر، خرید و فروش تتر بدون کارمزد کمک میکنه سود خالصتون بیشتر بشه. اپلیکیشنشون هم کاربرپسنده و نوتیفیکیشن قیمت داره.
در تاریخچه کریپتوکارنسی، همیشه نوآوریها هزینهها رو کم کردن – از کارمزدهای بالا به تقریباً صفر. پلتفرمهایی مثل افراتتر این روند رو در ایران ادامه میدن. علاوه بر این، برنامه ارجاع دارن که سود اضافی میده.
ریسکها رو فراموش نکنید: بازار نوسانه، قوانین تغییر میکنن، و همیشه تحقیق کنید. در تاریخچه کریپتوکارنسی، بسیاری ضرر کردن چون عجله کردن.